بيان وجه الأنموذج في كثرة نعم الله تعالى وتسلسلها وخروجها عن الحصر والإحصاء

Niçin Örnek Yöntemi Kullanılıyor: Allah Teâlâ'nın Nimeti Sayısının Çokluğu, Zincirlemesi ve Sayılmaktan Çıkması Hakkında

Bilin ki biz nimetleri on altı türde topladık ve beden sağlığını, daha geride konumlandırılan nimetlerden biri olarak belirledik. İşte bu tek nimetin tamamlanmasını sağlayan sebepleri istediğimiz takdirde tam olarak açıklamaya gücümüz yetmez; ancak yemek sağlığın sebeplerindendir. Öyleyse yemenin tamamlanmasını sağlayan sebeplerden bir kısmını zikrelim: Şüphe yok ki yemek bir fiildir ve bu tür her fiil bir harekettir. Her harekete onu yerine getiren hareket eden bir cisim (alet) gereklidir. Ayrıca harekete gücü gereklidir, harekete irade gereklidir, muradı bilmeye ve algılamaya ilim gereklidir. Yemeye yenecek şey gereklidir; yenecek şeye ondan meydana gelecek bir kaynak gereklidir; onun işlenmesini sağlayan bir yapıcı gereklidir. Öyleyse algılamanın sebeplerindensonra iradelerin sebeplerine, sonra gücün sebeplerine, sonra yenecek şeyin sebeplerine değinelim — bu işi tamamıyla açıklamak değil, işaret ederek yapalım.