$ 1216 - زيد الخيل بن مهلهل

1216 - Zeydü'l-Hayl b. Mühelhel

İbn Yezîd b. Münebbih b. Abdurıdâ b. el-Muhtelis b. Sevb b. Kinâne b. Mâlik b. Nâbil b. Esvedân, ki bu da Nebhân b. Amr b. el-Gavs b. Tayy'dır.

6959 - Bize Muhammed b. Ömer haber verdi, dedi ki: Bana Ebû Bekr b. Abdullah b. Ebî Sebre, Ebû Umeyr et-Tâî'den rivayet etti -ki bu zat Zührî'nin yetimiydi- dedi ki: Tayy kabilesinin heyeti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in yanına on beş kişi olarak geldi. Onların başı ve efendisi Zeydü'l-Hayl idi. Peygamber onlara İslam'ı arz etti, onlar da Müslüman oldular. Sonra Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Bana Arapların herhangi birinden bahsedildiğinde, onu bana anlatılandan aşağı buldum, ancak Zeyd'de böyle olmadı; zira ondaki meziyetlerin hepsi bana anlatılmamıştı bile." Sonra Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ona Zeydü'l-Hayr (Hayır Zeyd'i) adını verdi ve ona Feyd'i ve bazı toprakları tahsis edip bu konuda kendisine bir yazı yazdırdı. Zeyd, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in yanına geldiği gün şöyle demişti: "Hamd olsun Allah'a ki seninle bizi güçlendirdi, seninle dinimizi bize sağlam kıldı. Kendine çağırdığın ahlaktan daha güzel bir ahlak görmedim. Doğrusu ben, aklımıza ve bir taşa tapmamıza, o taş elimizden düşünce onu aramaya koyulmamıza hep şaşardım." Bunun üzerine Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: "Bir de fazlası var" buyurdu; bununla imanın da daha fazlasını kastediyordu. Zeyd, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in yanından ve Medine'den -ki orası vebalıydı- ayrıldığında, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Zeyd, Ümmü Mildem'den (sıtma humması) kurtulursa..." (Ravi) dedi ki: Zeyd, kendi beldesinde el-Furda denilen bir yere ulaştığında orada vefat etti, Allah ona rahmet etsin. Bunun üzerine karısı, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in ona yazdırdığı her şeyi alıp yırttı.

6960 - Bize Muhammed b. Ömer haber verdi, dedi ki: Bana Rebîa b. Osman, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'in Tayy heyetini beş ukiye gümüşle ödüllendirdiğini, Zeydü'l-Hayr'a ise on iki ukiye ve bir miktar fazlasını verdiğini, ki bunun onun verdiği en yüksek ödül olduğunu rivayet etti.

6961 - Bize Hişâm b. Muhammed b. es-Sâib el-Kelbî, babasından rivayet etti, dedi ki: Zeydü'l-Hayl'in mensup olduğu boya Benî'l-Muhtelis denilirdi. Zeyd'in çocuklarından şunlar vardı: Muknif b. Zeydi'l-Hayl -ki Zeyd bununla künyelenirdi- Müslüman olmuş, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'e sahabelik etmiş, Hâlid b. Velîd ile birlikte ridde ehline karşı savaşa katılmış ve orada büyük yararlılık göstermiştir. Hureys b. Zeydi'l-Hayl ise iyi bir süvariydi; o da Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'e sahabelik etmiş, Hâlid b. Velîd ile birlikte ridde savaşlarına katılmış ve şair biriydi. Urve b. Zeyd ise Kâdisiye'de, Kusü'n-Nâtıf'ta ve Mihrân gününde bulunmuş, orada yararlılık göstermiş ve bu hususta şiir söylemiştir. Zeydü'l-Hayl'in kendisi de şairdi.