الطرف الأول في المزال

Birinci Taraf: Zâil Olan Şeyler Hakkında

Bu, necasettir. Ayn'lar (maddeler) üçtür: cemadlar (cansız varlıklar), hayvanlar ve hayvanların parçaları.

Cemadlara gelince, hepsi temizdir; ancak şarap ve her sarhoş edici nebîz müstesnadır. Hayvanlar da hepsi temizdir; ancak köpek, domuz ve bu ikisinden veya birinden doğan şey müstesnadır.

Öldüklerinde ise hepsi necistir; ancak beş şey müstesnadır: insan, balık, çekirge, elma kurdu ve bunun anlamında olan, yiyeceklerden istihale eden (dönüşen) her şey; bir de akıcı kanı olmayan sinek, böcek ve benzerleri gibi şeyler ki bunlardan biri suya düşse suyu necis kılmaz.

Hayvanların parçalarına gelince, bunlar iki kısımdır. Birincisi, hayvandan kesilip ayrılan şeydir ki hükmü ölünün hükmü gibidir. Kıl ise kırkılmakla ve ölümle necis olmaz; kemik ise necis olur.

İkincisi, hayvanın içinden çıkan rutubetlerdir. İstihale olmayan ve belirli bir yerde durmayan her şey temizdir; gözyaşı, ter, tükürük ve sümük gibi. Belirli bir yeri olup istihale eden şey ise necistir; ancak hayvanın maddesi olan şeyler müstesnadır, meni ve yumurta gibi.

İrin, kan, gübre ve idrar bütün hayvanlarda necistir.

Bu necasetlerin hiçbirinden -azı da çoğu da olsun- affedilmez; ancak beş şey müstesnadır:

Birincisi: Taşlarla istincadan sonra necâsetin (necis izinin) eseri, mahreç (çıkış yeri) genişlemediği sürece affedilir.

İkincisi: Sokakların çamuru ve yoldaki gübre tozu, necaset kesin olarak bilinse dahi, kaçınılması mümkün olmadığı ölçüde affedilir. Bu, kendisine bulaşan kişinin ihmal veya düşme ile itham edilmediği durumdur.

Üçüncüsü: Mestin altına bulaşan, yolun kendisinden hâli olmadığı necaset; ihtiyaç için sürtüldükten sonra affedilir.

Dördüncüsü: Pire kanı, azı da çoğu da; ancak alışılmış miktarı aşarsa müstesna. Bu, kendi elbisende olsun ya da başkasının elbisesinde olup onu giymiş olasın, farketmez.

Beşincisi: Sivilcelerin kanı ve onlardan ayrılan irin ve kan karışığı sıvı. İbn Ömer -radıyallahu anh- yüzündeki bir sivilceyi ovuşturmuş, ondan kan çıkmış, gusletmeksizin namaz kılmıştır. Bunun anlamında, çoğunlukla devam eden çıbanların sızıntıları ve hacamat (kan alma) izi de vardır; ancak nadiren meydana gelen bir çıban veya benzeri ise istihaze kanı gibi değerlendirilir ve insanın hallerinde kendisinden hâli olmadığı sivilceler anlamında sayılmaz.

Şeriatın bu beş necaset konusundaki müsamahası, sana taharet meselesinin kolaylık üzere bina edildiğini ve bu konuda ihdas edilen şeylerin aslı olmayan bir vesveseden ibaret olduğunu bildirir.