KURAN KATİBİ
İhyâu Ulûmi'd-Dîn

فضيلة التعلم

Öğrenmenin fazileti

أما الآيات فقوله تعالى {فلولا نفر من كل فرقة منهم طائفة ليتفقهوا في

الدين} وقوله عز وجل {فاسألوا أهل الذكر إن كنتم لا تعلمون} وأما الأخبار

فقوله صلى الله عليه وسلم من سلك طريقا يطلب فيه علما سلك الله به طريقا

إلى الجنة (1) وقال صلى الله عليه وسلم إن الملائكة لتضع أجنحتها لطالب

العلم رضاء بما يصنع (2) وقال صلى الله عليه وسلم لأن تغدو فتتعلم بابا من

العلم خير من أن تصلي مائة ركعة (3) وقال صلى الله عليه وسلم باب من العلم

يتعلمه الرجل خير له من الدنيا وما فيها (4) وقال صلى الله عليه وسلم

اطلبوا العلم

ولو بالصين (1) وقال صلى الله عليه وسلم طلب العلم فريضة على كل مسلم

وقال صلى الله عليه وسلم العلم خزائن مفاتيحها السؤال ألا فاسألوا فإنه

يؤجر فيه أربعة السائل والعالم والمستمع والمحب لهم (2) وقال صلى الله عليه

وسلم لا ينبغي للجاهل أن يسكت على جهله ولا للعالم أن يسكت على علمه (3)

وفي حديث أبي ذر رضي الله عنه حضور مجلس عالم أفضل من صلاة ألف ركعة وعيادة

ألف مريض وشهود ألف جنازة فقيل يا رسول الله ومن قراءة القرآن فقال صلى

الله عليه وسلم وهل ينفع القرآن إلا بالعلم (4) وقال عليه الصلاة والسلام

من جاءه الموت وهو يطلب العلم ليحيي به الإسلام فبينه وبين الأنبياء في

الجنة درجة واحدة (5) وأما الآثار فقال ابن عباس رضي الله عنهما ذللت طالبا

فعززت مطلوبا

وكذلك قال ابن أبي مليكة رحمه الله ما رأيت مثل ابن عباس إذا رأيته رايت

أحسن الناس وجها وإذا تكلم فأعرب الناس لسانا وإذا أفتى فأكثر الناس علما

وقال ابن المبارك رحمه الله عجبت لمن لم يطلب العلم كيف تدعوه نفسه إلى

مكرمة وقال بعض الحكماء إني لا أرحم رجالا كرحمتي لأحد رجلين رجل يطلب

العلم ولا يفهم ورجل يفهم العلم ولا يطلبه

وقال أبو الدرداء رضي الله عنه لأن أتعلم مسألة أحب إلي من قيام ليلة

وقال أيضا كن عالما أو متعلما أو مستمعا ولا تكن الرابع فتهلك

وقال عطاء مجلس علم يكفر سبعين مجلسا من مجالس اللهو

وقال عمر رضي الله عنه موت ألف عابد قائم الليل صائم النهار أهون من موت

عالم بصير بحلال الله وحرامه

وقال الشافعي رضي الله عنه طلب العلم أفضل من النافلة

وقال ابن عبد الحكم رحمه الله كنت عند مالك أقرأ عليه العلم فدخل الظهر

فجمعت الكتب لأصلي فقال يا هذا ما الذي قمت إليه بأفضل مما كنت فيه إذا صحت

النية

وقال أبو الدرداء رضي الله عنه من رأى أن الغدو إلى طلب العلم ليس بجهاد

فقد نقص في رأيه وعقله

Türkçe Tercüme

Öğrenmenin Fazileti

Ayetlere gelince, Yüce Allah'ın şu buyruğu: "Her fırkadan bir grup, dinde derin bilgi edinmek için geride kalıp çıkmalı değil miydi?" ve yine Aziz ve Celil olan Allah'ın şu buyruğu: "Eğer bilmiyorsanız, zikir ehline sorun."

Hadislere gelince: Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Kim ilim taleb etmek için bir yola girerse, Allah onu bu sebeple cennete giden bir yola sokar." Yine sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Melekler, yaptığından hoşnut olarak ilim talibi için kanatlarını yere sererler." Yine şöyle buyurdu: "Senin sabah erken çıkıp ilimden bir bab öğrenmen, yüz rekat namaz kılmandan daha hayırlıdır." Yine şöyle buyurdu: "Bir kişinin öğrendiği ilimden bir bab, dünyaya ve içindekilere sahip olmasından daha hayırlıdır." Yine şöyle buyurdu: "İlmi arayınız, Çin'de dahi olsa." Yine şöyle buyurdu: "İlim talep etmek her müslüman üzerine farzdır." Yine şöyle buyurdu: "İlim hazinelerdir, anahtarları sorudur; öyleyse sorun. Zira bunda dört kişi ecir alır: soran, bilen, dinleyen ve bunları seven kimse." Yine şöyle buyurdu: "Cahilin cehaleti üzerine susması ve âlimin de ilmi üzerine susması uygun değildir."

Ebu Zer radıyallahu anh'ın hadisinde şöyle geçer: "Bir âlimin meclisinde bulunmak, bin rekat namaz kılmaktan, bin hastayı ziyaret etmekten ve bin cenazede bulunmaktan daha faziletlidir." Denildi ki: "Ey Allah'ın Resulü, Kur'an okumaktan da mı?" Buyurdu ki: "Kur'an, ancak ilimle fayda verir." Yine aleyhissalatu vesselam şöyle buyurdu: "Kimin ölümü, İslam'ı diriltmek üzere ilim taleb ederken gelirse, o kimse ile peygamberler arasında cennette yalnız bir derece fark vardır."

Sahabe ve tabiin sözlerine gelince: İbn Abbas radıyallahu anhüma şöyle demiştir: "Talip olarak zillete düştüm, sonra matlub (aranan) olarak izzet buldum." İbn Ebî Müleyke rahimehullah da şöyle demiştir: "İbn Abbas gibisini görmedim. Ona baktığında insanların yüzce en güzelini görürdün; konuştuğunda dilce en fasihini bulurdun; fetva verdiğinde ilimce en çoğunu görürdün."

İbn Mübarek rahimehullah şöyle demiştir: "İlim talep etmeyen kimseye şaşarım, nefsi onu nasıl bir fazilete davet eder ki." Hakîmlerden biri şöyle demiştir: "Ben, iki kişiye acıdığım gibi hiç kimseye acımam: İlim talep edip de anlamayan kimseye, ve ilmi anlayıp da talep etmeyen kimseye."

Ebu'd-Derdâ radıyallahu anh şöyle demiştir: "Bir mesele öğrenmem, bana bir gece namaz kılmaktan daha sevimlidir." Yine şöyle demiştir: "Ya âlim ol, ya öğrenci ol, ya da dinleyici ol; sakın dördüncüsü olma, yoksa helak olursun."

Atâ şöyle demiştir: "Bir ilim meclisi, yetmiş eğlence meclisinin günahını örter (bağışlatır)."

Ömer radıyallahu anh şöyle demiştir: "Gece kaim, gündüz oruçlu bin abidin ölümü, Allah'ın helal ve haramını bilen bir âlimin ölümünden daha hafiftir."

Şafiî radıyallahu anh şöyle demiştir: "İlim talep etmek, nafile ibadetten daha faziletlidir."

İbn Abdülhakem rahimehullah şöyle demiştir: "Malik'in yanında ilim okuyordum, öğle vakti girince kitapları toplayıp namaz kılmak için kalktım. Bana dedi ki: 'Ey bu kişi, niyetin doğru olduğu sürece, kalktığın şey, içinde bulunduğundan daha faziletli değildir.'"

Ebu'd-Derdâ radıyallahu anh şöyle demiştir: "Kim, ilim talebi için sabah erken çıkmanın cihad olmadığını görürse, görüşünde ve aklında noksanlık vardır."

Yapay zekâ destekli tercümedir; ilmî çalışmalar için aslına başvurunuz.